سنجه پیروی

:: سنجه پیروی

فرخنده باد زادروز شهسوار ایمان، شهسوار کردار، و شهسوار گفتار، امیر مؤمنان - که درود خدا بر او باد- بر همه پیروان راستینش.

در این نوشتار بنا دارم توضیحی درباره پاسخ خدا به درخواست حضرت نوح (ع) مبنی بر رهایی فرزندش از طوفان، و نیز درباره حدیث «حسین منی و انا من حسین» (روایت شده در منابع حدیثی شیعه و سنی) ارائه دهم. امید که برای خوانندگان بی‌بهره نباشد.

یکم. حضرت ابراهیم(ع): فمن تبعنی فانه منی (پس هر که از من پیروی کند بی‌گمان، او از من است) (سوره ابراهیم، آیه 36) (قاعده پیروی: پیرو هر کس، از تبار اوست).

دویم. نوح از خدا خواسته بود که «پروردگارا، هیچ کس از کافران را بر روى زمین مگذار». اما هنگام غرق شدن فرزندش، در طوفان نوح، شاید از روی عاطفه پدری، فراموش کرده بود که دعایش عام بوده و همه کافران را فرامی‌گیرد، ولی وعده خدا را که  اهلت را نجات می‌دهم به یاد داشت از این‌رو، به خدا گفت پسرم، جزء خانواده من است (پس طبق وعده‌ی راستینت باید نجاتش دهی). ولی خدا گفت چنین نیست چرا که وی [تمام وجودش،] کرداری ناشایست است. (و چون کرداری ناشایسته بود پس پیرو نوح نبود و از این رو، از او نبود.)

نفرین نوح: (وَ قَالَ نُوحٌ رَّبّ‏ِ لَا تَذَرْ عَلىَ الْأَرْضِ مِنَ الْکَافِرِینَ دَیَّارًا(26)إِنَّکَ إِن تَذَرْهُمْ یُضِلُّواْ عِبَادَکَ وَ لَا یَلِدُواْ إِلَّا فَاجِرًا کَفَّارًا(27)رَّبّ‏ِ اغْفِرْ لىِ وَ لِوَالِدَىَّ وَ لِمَن دَخَلَ بَیْتىِ‏َ مُؤْمِنًا وَ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ لَا تَزِدِ الظَّالِمِینَ إِلَّا تَبَارَا(28))

ترجمه:

(و نوح گفت: «پروردگارا، هیچ کس از کافران را بر روى زمین مگذار، (26)چرا که اگر تو آنان را باقى گذارى، بندگانت را گمراه مى‏کنند و جز پلیدکارِ ناسپاس نزایند. (27)پروردگارا، بر من و پدر و مادرم و هر مؤمنى که در سرایم درآید، و بر مردان و زنان باایمان ببخشاى، و جز بر هلاکت ستمگران میفزاى.» (28) سوره نوح)

طبرسی در تفسیر مجمع البیان می گوید: هنگامی نوح، آنها را نفرین لاتذر علی الارض ... کرد که خداوند به او وحی کرد که از اینان دیگر کسی ایمان نمی آورد (انه لن یؤمن من قومک الامن قد آمن). وجه ذکر این توجیه برای نفرین نوح این است که چنین نفرین فراگیری با دلسوزیهای انبیاء برای مردم، ناسازگار می‌نماید. مثلاً حضرت ابراهیم در ادامه همانجا که فرموده است، «من تبعنی فانه منی،» نسبت به مخالفینش می‌فرماید: «و هر که مرا نافرمانى کند، به یقین، تو آمرزنده و مهربانى‏». این سیره همه پیامبران الهی بوده است که نسبت به خلق خدا مهربان و دلسوز باشند. در داستان نوح نیز در همان آیات فوق روشن است که وی علت نفرینش را چنین بیان می کند که آنها اگر باقی بمانند مایه گمراهی دیگرانند و تبار آنان نیز جز پلیدی و ناسپاسی نخواهد بود. و به گفته طبرسی از وحی الهی دانسته بود که اینان دیگر ایمان‌بیار نیستند نه اینکه با حدس و گمان خود از آنان ناامید شود هر چند بیش از نه قرن در میان آنان زیسته بود.

درخواست نوح: (وَ نَادَى‏ نُوحٌ رَّبَّهُ فَقَالَ رَبّ‏ِ إِنَّ ابْنىِ مِنْ أَهْلىِ وَ إِنَّ وَعْدَکَ الْحَقُّ وَ أَنتَ أَحْکَمُ الحَْاکِمِینَ(45)قَالَ یَنُوحُ إِنَّهُ لَیْسَ مِنْ أَهْلِکَ  إِنَّهُ عَمَلٌ غَیرُْ صَالِحٍ  فَلَا تَسَْلْنِ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ  إِنىّ‏ِ أَعِظُکَ أَن تَکُونَ مِنَ الْجَاهِلِینَ(46)قَالَ رَبّ‏ِ إِنىّ‏ِ أَعُوذُ بِکَ أَنْ أَسَْلَکَ مَا لَیْسَ لىِ بِهِ عِلْمٌ  وَ إِلَّا تَغْفِرْ لىِ وَ تَرْحَمْنىِ أَکُن مِّنَ الْخَاسِرِینَ(47))
ترجمه:
(و نوح پروردگار خود را آواز داد و گفت: «پروردگارا، پسرم از کسان من است، و قطعاً وعده تو راست است و تو بهترین داورانى.» (45)فرمود: «اى نوح، او در حقیقت از کسان تو نیست، او [داراى‏] کردارى ناشایسته است. پس چیزى را که بدان علم ندارى از من مخواه. من به تو اندرز مى‏دهم که مبادا از نادانان باشى.» (46) گفت: «پروردگارا، من به تو پناه مى‏برم که از تو چیزى بخواهم که بدان علم ندارم، و اگر مرا نیامرزى و به من رحم نکنى از زیانکاران باشم.» (47) سوره هود)

سوم. پیامبر(ص) فرمود: حسین منی و انا من حسین. با توجه به آیه فوق، ظاهراً مقصود از این حدیث این است که: حسین، پیرو من است و ادامه حدیث که من از حسینم یعنی من هم پیرو حسین هستم. معنایی شبیه آنکه فرمود علی مع الحق و الحق مع علی.

چهارم. از امام باقر(ع) استنادی به آیه فوق [من تبعنی فانه منی] نقل شده است که به سعد بن عبدالملک (که از فرزندان عبدالعزیز بن مروان اموی بوده است و سعد از اینکه از خاندانی است که مصداق آیه قرآنند که شجره ملعونه خوانده شده اند اظهار ناراحتی می کرد) فرموده است: تو اموی هستی اما از آنها نیستی بلکه از ما اهل بیتی، مگر قول خدا را نشنیده ای که از ابراهیم حکایت می کند که: من تبعنی فانه منی.

نتیجه. آنچه از مطالب فوق می‌توان دانست این است که معیار پذیرش انسان در درگاه پروردگار، کردار و پیروی است و چنین نیست که صرف نسبت نژادی یا صرف ادعای گفتاری، خواسته کردگار باشد. فرزند نوح باشی یا نمرود، مهم نیست، چرا که «لیس للانسان الا ما سعی». و اینکه درباره حسین می‌فرماید: «حسین از من است...» با توجه به آینده‌بینی وحیانی نبوی، برای آیندگانی است که برای تمییز نیکوکاران از بدکاران، عقلشان، چراغ راهشان نیست. لذا سخنی از خود بجا می گذارد که اتمام حجتی باشد مر آنان را که به ظواهر دلخوشند تا نگویند که پیامبر(ص) نسبت به حسین سفارشی نکرده بود. و مگر نه اینست که امیر مؤمنان (ع)، خشمگین شد چون دانست که امانت‌دار بیت المال، گردنبندی را به امانت به دختر حضرت امیر داده بود. وجهش دقیقاً همین است که در اجرای احکام الهی میان فرزندان علی و دیگران فرقی نیست!

شبروان مست ولای تو علی

جان عالم به فدای تو علی

ب.ت: ترجمه آیات از مرحوم فولادوند است برگرفته از سایت «http://tanzil.net»

منبع : اندیشه‌ورزیسنجه پیروی
برچسب ها : حسین ,آنان ,چنین ,پیرو ,«پروردگارا، ,پیروی ,تبعنی فانه ,بِهِ عِلْمٌ  ,چنین نیست ,امیر مؤمنان ,حضرت ابراهیم

عاشورا

:: عاشورا

گرامی باد یاد آن آزادمردی که بی‌ترس از مرگ، راه‌های گونه‌گونی پیش پای مخالفانش گذاشت بلکه بدان ننگ تاریخی گرفتار نشوند ولی افسوس که آنچه برای برخی درمان است برای برخی زیان افزاست:

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِینَ وَلَا یَزِیدُ الظَّالِمِینَ إِلَّا خَسَارًا (اسراء، آیه 82)

و ما آنچه را براى مؤمنان مایه درمان و رحمت است از قرآن نازل مى‌کنیم، و[لى‌] ستمگران را جز زیان نمى‌افزاید. (ترجمه محمدمهدی فولادوند)

منبع : اندیشه‌ورزیعاشورا
برچسب ها : برای برخی

مغرب (1): فتاوای علمای شیعه 5) ابوالصلاح حلبی (ره)

:: مغرب (1): فتاوای علمای شیعه 5) ابوالصلاح حلبی (ره)

ابوالصلاح حلبی (۳۷۴-۴۴۷ق) دیگر فقیه بزرگ قرن چهارم هجری (از شاگردان شیخ مفید و سید مرتضی)، نیز ابتدای وقت مغرب را غروب خورشید و همین را افضل می داند ولی می افزاید که نشانه غروب، سیاهی ای است با رفتن سرخی از طرف مشرق سربرمی‌آورد و پایان وقت آن را برای شخص غیر مضطر، ناپدیدشدن سرخی طرف مغرب و برای مضطر، تا یک چهارم شب می داند. متن نوشته وی در کتاب کافی چنین است:

ادامه مطلب
منبع : اندیشه‌ورزیمغرب (1): فتاوای علمای شیعه 5) ابوالصلاح حلبی (ره)
برچسب ها : مغرب ,ابوالصلاح حلبی

مغرب (1): فتاوای علمای شیعه 4) سلار دیلمی (ره)

:: مغرب (1): فتاوای علمای شیعه 4) سلار دیلمی (ره)

سلار دیلمی (درگذشته 463ق.) از فقهای بزرگ قرن چهارم که طبق برخی منابع گهگاه به نیابت از شیخ مفید و سید مرتضی بر کرسی تدریس می نشسته است، نیز وقت مغرب را هنگام غروب خورشید و انتهای آن را ناپدیدشدن سرخی شفق دانسته است. متن وی چنین است:

ادامه مطلب
منبع : اندیشه‌ورزیمغرب (1): فتاوای علمای شیعه 4) سلار دیلمی (ره)
برچسب ها : سلار دیلمی

مغرب (1): فتاوای علمای شیعه 2) شیخ مفید (ره)

:: مغرب (1): فتاوای علمای شیعه 2) شیخ مفید (ره)

مرحوم شیخ مفید (336-413ق.) مغرب را پنهان شدن خورشید (مغیب الشمس) می داند و هرچند در الاشراف، صرفاً سقوط قرص آفتاب را یاد کرده است ولی در مقنعه پس از اینکه پنهان شدن خورشید را معیار مغرب معرفی می کند، نبودن سرخی در طرف مشرق آسمان را به عنوان علامت یا نشانه پنهان شدن خورشید بیان می کند. متن نوشته های وی چنین است:

ادامه مطلب
منبع : اندیشه‌ورزیمغرب (1): فتاوای علمای شیعه 2) شیخ مفید (ره)
برچسب ها : خورشید ,پنهان ,مغرب

عید فطر

:: عید فطر

امام علی علیه السلام:

کم من صائم لیس له من صیامه إلا الظمأ، و کم من قائم لیس له من قیامه إلا السهر والعناء. حبذا نوم الأکیاس و إفطارهم.

 بسا روزه‌دار که از روزهء خود جز گرسنگى و تشنگى بهره نبرد، و بسا بر پا ایستاده که از ایستادن جز بیدارى و رنج برى نخورد. خوشا خواب زیرکان و خوشا روزه گشادن آنان.

 

نهج البلاغه، ترجمه سیدجعفر شهیدی، ص386.

منبع : اندیشه‌ورزیعید فطر
برچسب ها :

از سخنان امیر المؤمنین (ع) پس از ضربت خوردن

:: از سخنان امیر المؤمنین (ع) پس از ضربت خوردن

... ما در سایهء شاخساران و وزشگاه بادهاى وزان و زیر سایهء ابرهاى گران به سر بردیم که توده‌هاى آن در فضا نابود گردید و نشانه‌هاى آن در زمین ناپدید، و من براى شما همسایه‌اى بودم، که چند روزى تنم مجاورتان گردید، و به زودى از من کالبدى خالى خواهید دید آرام پس ِآنکه در جنبش بود، و خاموش، از آن پس که گفتگو مى‌نمود. پس پند دهد شما را آرمیدن من، و از گردش افتادن دیدگانم، و بى‌جنبش ماندن پاها و دستانم، که این براى پند پذیران بهتر است از گفتار رسا، و سخن شنیدنى و شیوا. شما را بدرود مى‌گویم، بدرود کسى که آمادهء دیدار است - و دیدارش با پروردگار است - . فردا که جاى من خالى ماند، و دیگرى بر آن نشست، راز درونم را خواهید دانست و این که چه کسى را دادید از دست.

نهج البلاغه، ترجمه سیدجعفر شهیدی، خطبه 149، ص 145.

منبع : اندیشه‌ورزیاز سخنان امیر المؤمنین (ع) پس از ضربت خوردن
برچسب ها :

زیبایی‌شناسی و غایت‌شناسی در نظام استعلایی کانت

:: زیبایی‌شناسی و غایت‌شناسی در نظام استعلایی کانت

کتاب «زیبایی شناسی و غایت شناسی  در  نظام استعلایی کانت» نوشته عقیل فولادی توسط پژوهشکده باقرالعوم(ع)، در 135 صفحه منتشر شد. کتاب مذکور در پی روشن سازی مباحث «نقد قوه حکم» کانت و بررسی نحوه ارتباط آن با معرفت شناسی (نقد اول کانت) و اخلاق (نقد دوم کانت) کانت است.

ادامه مطلب
منبع : اندیشه‌ورزیزیبایی‌شناسی و غایت‌شناسی در نظام استعلایی کانت
برچسب ها : کانت ,نظام استعلایی